Šabac

     

    Šabac

    Zaslon – stari naziv grada Šapca, odnosno drevne tvrđave i trgovačkog središta

    zaslon – štitnik, zaštitnik, bedem

    Ime Zaslon se poslednji put pominje 1562 godine, nakon toga se koristi isključivo Šabac.

    Sabass – 1528 godine na  karti Ugarske.

    Jovan Rajić u svojoj Istoriji slovenskih naroda, pozivajući se na Hronike Đ. Brankovića i druge izvore, navodi sledeće:

    „Ovaj grad, koji  su Turci podigli sa one strane Save i ukrepili ga, bio je Šabac …a onaj hrišćanski na protivnoj strani kao da će biti grad koji Branković u svojoj istoriji naziva Zaslonom, a oba su bila sagrađena u 1470 godini..

    Turci su Šabac nazvali Biger/Bugjur Delen, probijač boka, palisadni bedem po F.Kanicu (slično kao i zaslon, moglo bi da se radi o prevodu).  Predstavljao je važno strateško mesto na granice između Turskog i Austrougarskog carstva.

    Poreklo imena Šabac  – nije konačno utvrđeno. Postoji više tumačenja:

    1. Šabac – Sava

    Nastanak imena Šabac sa rekom Savom dovodi u vezu više autora, recimo S.Novaković.

    Savac – mesto uz Savu

    Bonifini  navodi u istoriji Panonije, Historia Pannonica : Sabazii … a Savo Savacium.

    Toponimi kao što su Zasavica, Savinac ne bi trebalo da budu argumenti protiv ovog tumačenja. Postoji paralela Dunav – Dunavac za odnos Sava – Savac, koji bi uz kasnija fonetska prilagođavanja doprineo ovom tumačenju.

    Takođe je važan i glas v, koji se često transkribuje u b u stranim izvorima Sabas je često naziv koji se koristi za reku Savu.

    2. Hipoteza o mitskom značenju imena Šabac*

    Šabadžija, lat. Sabazius, Sabazios vidi Sabazije

    Tračanski bog konjanik, izjednačavan je sa Dionisom i Zevsom.

    U svim delovima Rimskog carstva nađene su Sabazijeve ruke … To su šake od bronze sa malim i domalim prstom zgrčenim u gestu blagosiljanja (bendicto latina), ukrašene nizom simbola(zmija, žaba,

    gušter, kornjača, petao, itd.) – Rečnik grčke i rimske mitologije, D. Srejović, A. Cermanović

    Sabazius šabac poreklo imenaŠabaš, staroslovesnki odnosno starosrpski izraz koji označava sabor, vašar, ritualnu svečanost u čast boga Sabacijusa ili Šabacijusa.

    Ovo mitsko tumačenje imena grada Šabac povezuje tradaciju Šabačkih vašara sa drevnom običajima i tradicijama ovih prostora. Arheološki nalazi iz okoline Šapca, Srema i  Mačve potvrđuju kult ovog boga konjanika, često nazvanog Podunavski konjanik.

    * Geneza grada i poreklo imena Šapca, M. Grčić i LJ. Grćić, www.gi.sanu.ac.rs

    « Back to Glossary Index
    SHARE
    Previous articleAndrej
    Next articleVladimir