Hilandar

     

    Hilandar – postoji nekoliko tumačenja nastanka imena Hilandar

    Stojan Novaković je zapisao sledeće usmeno predanje:

    Opšte je mjenije svetogorskih kaluđera – beleži D.Avramović – da se Hilandar ovim imenom naziva od onog vremena od kako je Papa u Svetoj Gori 1204. god. dolazio, s namerom da je pod svoju vlast zadobije i da u njoj zapadno veroispovedanije uvede. I tada su mu se zaista mnogi monastiri i pokorili, a koji nisu, one razorio. Među ovima koji se nisu hteli pokoriti bio je i Hilandar, i zato je papa i na njega udario bio sa 1000 vojnika, od kojih su do 500 od juga, a 500 od severa na monastir napali bili. No providjenijim Božijim pala je bila tako gusta magla na monastir da se ni prsta pred očima videlo nije. I tako vojnici mimoiđu manastir, i jedni na druge udare, misleći svaki da su pred njim kaliđeri, koji su izašli da se brane, te se tu pobiju i svi izginu osim trojice, koji su živi ostali. I od ovog događaja što je u magli 1000 vojnika izginulo, nazavan je ovaj monastir Hilandar, jer grčki se hiljada zove hila a magla andara. Ona tri vojnika što su živa ostala, prime posle pravoslavnu (istočnu) veru i postanu monasi. Sva trojica su u trpezariji hilandarskoj više vrata kao mučenici izobraženi. Imena su im: Manoil, Isavel, i Ismail. Sveta gora, Beograd 1848, 16-17

    Napomena: U 13 veku manastir Hilandar, kao i cela oblast su veoma stradali od pljačke i razbojništva krstaša, koji su tuda prolazili u pohodu ka Jerusalimu. Papa je ovde uzet kao simbol katoličke vere, koja je nanela veliko zlo narodu.

    Manoil, Isavel, i Ismail su pravoslavni svetitelji i mučenici iz 4. veka. Manastir Hilandar

    U starijim tekstovima nailazi se i na oblik Hilindar, Filindar, Vilindar

    D.N.Anastasijević u svojoj raspravi o nastanku i značenju imena Hilandar, 1927, navodi isto predanje kao i S. Novaković ali i daje sledeća tumačenja, koja ne smatra ispravnim i ostaje bez konačnog tumačenja:

    • Prvobitno ime manastira je bilo Helander.
    • Vilandar je narodna etimologija – vilin+dar
    • Hilandar – kombinacija 2 grčke reči: lav+usta=lavovska usta; predanje kaže da je manastir sagrađen na ostacima nekog straijeg hrama, koji se tako zvao; moguća veza i da kotlina hilandarska ima oblik lavljih usta
    • po ktitoru, porodici Helandara, u prevodu Lađarević

     

    « Back to Glossary Index
    SHARE
    Previous articleriznica
    Next articlemator